جدول تناوبی عناصر رسانه‌های اجتماعی
در مباحث مربوط به تحولات پرشتاب دنیای اینترنت، چند سالی است كه «رسانه‌های اجتماعی» جایگاه ویژه‌ای پیدا كرده‌اند. هر هفته ده‌ها خبر، تحلیل و گزارش‌ درباره فعالیت‌ها و تحولات رسانه‌های اجتماعی در وبلاگ‌ها و وب‌سایت‌های حوزه رسانه و تكنولوژی منتشر می‌شود. در كنار مقالات علمی و تخصصی، برخی نویسندگان با مطالب فانتزی و غیر علمی نگاهی متفاوت به دنیای رسانه‌های اجتماعی دارند. ترسیم «جدول تناوبی عناصر رسانه‌های اجتماعی» از جمله مطالب جالب توجه در این حوزه است. ریك لیبلینگ در وب‌سایتش به نشانی www.rickliebling.com دنیای رسانه‌های اجتماعی را به علم شیمی تشبیه كرده و با الگوبرداری از «جدول تناوبی عناصر»، جدولی برای عناصر رسانه‌های اجتماعی ترسیم كرده است.

جدول عناصر شیمی
با جدول تناوبی عناصر از كتاب‌های شیمی دوران دبیرستان آشنا هستیم. جدولی كه عنصرهای شیمیایی شناخته شده در طبیعت و عناصر آزمایشگاهی را بر حسب ویژگی‌های آنها به صورت منظم در خود جای داده است. این جدول به وسیله شیمیدانی روسی به نام «مندلیف» تكمیل شده و با نام او نیز شناخته می‏شود. در این جدول عناصر در چند سطر و ستون در كنار یكدیگر قرار داده شده‌اند و برحسب ویژگی‌هایشان در چند گروه تقسیم‌بندی می‌شوند. عناصر در جدول تناوبی مندلیف با رنگ‌های متفاوتی مشخص شده‌اند كه نشان می‌دهد به گروه‌های متفاوت زیر تعلق دارند: قلیایی فلزی‌ها، قلیایی خاكی‌ها، لانتانیدها، آكتینیدها، فلزات انتقالی، فلزات ضعیف، شبه فلزات، غیر فلزات، هالوژن‌ها و گازهای كامل.

جدول عناصر رسانه‌های اجتماعی
جدول تناوبی عناصر در شیمی حالا الگویی شده برای ترسیم جدولی كه عناصر رسانه‌های اجتماعی را مشخص می‌كند. در جدول تناوبی عناصر رسانه‌های اجتماعی نیز عناصر با رنگ‌های متفاوتی مشخص شده‌اند كه نشان‌دهنده تعلق آنها به‌ گروه‌های متفاوت است. عناصر رسانه‌های اجتماعی در ۹ گروه دسته‌بندی شده‌اند. گروه «رفتارهای رسانه‌های اجتماعی»، گروه «ابزارهای رسانه‌های اجتماعی» و گروه «تمرین‌های شبكه‌های اجتماعی» سه گروه اصلی عناصر هستند. در شش گروه دیگر كاربران فعال رسانه‌های اجتماعی در یوتیوب، فیس‌بوك، توییتر، وبلاگ‌ها و سایر رسانه‌ها قرار دارند. هر گروه از عناصر با رنگی خاص از قبیل سفید، زرد، بنفش، صورتی، قرمز، سبز و غیره در جدول متمایز شده كه در شكل قابل مشاهده است.

گروه «رفتارهای رسانه‌های اجتماعی»
هشت عنصر در گروه «رفتارهای رسانه‌های اجتماعی» قرار دارند. این عناصر خانه‌های ۱، ۳،۴، ۱۱، ۱۹، ۳۷، ۵۵ و ۸۷ جدول را به خود اختصاص داده‌اند. عنصر Sh مخفف Share، عنصر Mt مخفف Monitor، عنصر Fr مخفف Friend، عنصر Cv مخفف Converse، عنصر Cu مخفف Customize، عنصر Li مخفف Listen، عنصر En مخفف Engage و عنصر Di مخفف Dialogue در این بخش قرار گرفته‌اند. به عبارتی رفتارها و فعالیت‌های اصلی در رسانه‌های اجتماعی شامل به اشتراك‌گذاری، مونیتور كردن، دوست‌بازی كردن، صحبت كردن، سفارشی كردن، گوش كردن، درگیر شدن و گفت‌وگو كردن هستند.

گروه «ابزارهای رسانه‌های اجتماعی»
در گروه «ابزارهای رسانه‌های اجتماعی» چهارده عنصر قرار داده شده‌اند. این گروه شامل وب‌سایت‌های كلیدی در حوزه‌ رسانه‌های اجتماعی است كه بیشترین كاربران را در دنیای اینترنت دارند.

عنصر De مخفف عنوان سایت دلیشز (Delicious)، عنصر Su مخفف عنوان سایت استامبل‌اپان (StumbleUpon)، عنصر Td مخفف عنوان سایت توییت‌دك (TweetDeck)، عنصر Fe مخفف عنوان سایت فیدبرنر (FeedBurner)، عنصر Dp مخفف عنوان سایت داپلر (Dopplr)، عنصر Tu مخفف عنوان سایت تینی‌.یو.آر.ال (TinyURL)، عنصر Tb مخفف عنوان سایت تامبلر (Tumblr)، عنصر Fb مخفف عنوان سایت فیس‌بوك (Facebook)، عنصر Lk مخفف عنوان سایت لینكدین (LinkedIn)، عنصر Te مخفف عنوان سایت تكنوراتی (Technorati)، عنصر Fk مخفف عنوان سایت فلیكر (Flickr)، عنصر Ms مخفف عنوان سایت مای.اسپیس (MySpace)، عنصر Go مخفف عنوان سایت گوگل (Google) و عنصر Dg مخفف عنوان سایت دیگ (Digg) مهم‌ترین رسانه‌های اجتماعی دنیای مجازی محسوب می‌شوند.

سایر عناصر رسانه‌های اجتماعی
در گروه تمرین‌های رسانه‌های اجتماعی، اقدامات اینترنتی كه موجب افزایش تجربه كاربران در رسانه‌های اجتماعی می‌شود، معرفی شده‌اند. این موارد شامل ۲۸ تمرین از قبیل دنبال كردن (Follow)، پست‌زدن (Post)، به‌روزكردن استاتوس (Status Update)، فید (Feed)، ری.توییت (Retweet)، كامنت (Comment)، آپلود (Upload) و غیره است كه هر كدام با حرف اختصاری در جدول مشخص شده‌اند. در سایر گروه‌ها، كاربران فعال و شناخته شده انواع رسانه‌های اجتماعی مشخص شده‌اند. مثلاً در گروه كاربران توییتر ۱۲ نفر از فعال‌ترین افراد در زمینه میكروبلاگینگ قرار گرفته‌اند. از جلمه می‌توان به عنصر Bo اشاره كرد كه مخفف نام باراك اوباماست (Barack Obama) كه در توییتر حضور فعالی دارد، یا عنصر Sc كه مخفف نام رابرت اسكوبل (Robert Scoble) است. به همین ترتیب سایر خانه‌های جدول به معرفی پیشگامان و حرفه‌های دنیای رسانه‌های اجتماعی اختصاص دارد.

«ریك» تهیه‌كننده جدول تأكید دارد كه انتخاب این نام‌ها و كاربران بر اساس نظرات و تجربه‌های شخصی او از حضور در فضای مجازی است. به نظر می‌رسد مشخص كردن تركیبی از سایت‌ها و ابزارها، رفتارها، فعالیت‌ها و تمرین‌ها و افراد به عنوان عناصر تشكیل‌دهنده دنیای رسانه‌های اجتماعی، انتخاب مناسبی است. این انتخاب كه در آن وزن اشخاص و افراد بیشتر است، نشان می‌دهد در عصر رسانه‌های جدید اجتماعی، تا چه اندازه كاربران نقشی كلیدی دارند و بدون فعالیت گسترده و مستمر آنها این رسانه‌ها بی‌معنی می‌شوند.