اولین گزینه شما برای جستجو در شبكه اینترنت چه وب­سایتی است؟ مسلما اكثر شما به گوگل اشاره خواهید كرد. نام گوگل با وجود رقبای زیادی كه در زمینه جستجو دارد هنوز هم مترادف است با واژه جستجو. شاید تصور كنید گوگل پس از یك دهه تسلط بر بازار جستجو دیگر به فكر بازنشستگی و استراحت افتاده باشد اما بهتر است بدانید كه گوگل اصلا در چنین فكری نیست و این درحالیست كه رقبایش هم قصد ندارند میدان را واگذار كنند.

سال­هاست كه گوگلی­ها از الگوریتم اسرارآمیز و همه چیز دانشان استفاده می­ كنند تا ماموریت خود یعنی سر و سامان دادن به اطلاعات دنیا را به ­انجام رسانند. اما چند سالیست كه شركت­هایی مثل فیس­بوك و توییتر نیز سعی كرده ­اند شیوه ­هایی نوین برای جستجوی شبكه به­ كاربرند. فیس­بوك در همین راستا تصمیم گرفت با استفاده از شیوه كسب اطلاعات از دوستان به جای استفاده از فرمول­های ناشناس، گوگل را مورد حمله قرار دهد. توییتر نیز با تجزیه و تحلیل موج اطلاعاتی كه به آن وارد می­ شود توانست مفهوم جستجو در زمان واقعی را به دنیای جستجو معرفی كند. برخی نیز مثل Yelp به افراد در یافتن رستوران­ها، خشكشویی ­ها و پرستاران كودك با رتبه­ بندی آن­ها كمك می­ كنند. اما هیچ­یك از این موارد به ­تنهایی نمی­ تواند نیاز آینده را برآورده كند و حضور تمامی آن­ها در كنار هم باعث تكمیل شدن یك جستجو خواهد شد. به­ عبارت دیگر جستجوی آینده از آن یك موتور جستجوی خاص نیست و مشاركت سرویسهای مختلف در این زمینه است كه یك جستجوی كامل را رقم خواهد زد.

در این میان شاید بتوان Bing را یك تهدید برای گوگل محسوب كرد. مایكروسافت در ماه ژوئن / تیر گذشته با راه­ اندازی دوباره موتور جستجوی خود توانست رضایت كاربرانش را تامین كند و سهم خود را در بازار جستجوی آمریكا از ۸ درصد به ۱۱ درصد ارتقا دهد. چیزی كه بینگ را از گوگل متمایز می­ كند این است كه گوگل نمی­ تواند به چیزهایی مثل برنامه پروازی و یا نرخ متغیر بلیت­ها در لحظه دسترسی داشته باشد اما مایكروسافت با خریدن Farecast، كه وب­سایتی برای پیش­بینی قیمت­ها بر اساس متغیرهای مختلف است، موفق شد نتایج جستجویش را بهبود بخشد. مایكروسافت توانست كاری مشابه را در زمینه بهداشت و سلامتی، بخش­های خرید و فروشگاهی نیز انجام دهد كه در این موارد گوگل اندكی كم می­ آورد. اما با این وجود بینگی­ها هم اعتراف كرده ­اند كه وقتی پای یك جستجوی واژه ساده به میان می­ آید باز هم این گوگل است كه كیلومترها جلوتر پیشتازی می­ كند.

الگوریتم جادویی گوگل
به­ نظر می­ رسد كه موتور جستجوی گوگل دارای توانایی منحصر به­ فرد در تفسیر درخواست­های جستجوگران خود داشته باشد. این موتور جستجو حتی می­ تواند كلمات غیر استادانه و یا نادرست را نیز به خوبی تفسیر كند و بهترین نتایج را برای آنها به نمایش درآورد. تمامی این كارها بر عهده یك الگوریتم حرفه­ای است كه گوگل را قادر به انجام چنین كاری می­ كند.

داستان الگوریتم گوگل در سال ۱۹۹۷ / ۱۳۷۶ با رتبه­بندی صفحات توسط لاری پیج، كه در آن زمان یك دانشجو بود، آغاز شد. وی توانسته بود رتبه هر صفحه را بر اساس تعداد و اهمیت لینك­هایی كه به آن داده می­ شود، مشخص كند. اما این تمام ماجرا نبود. خیلی چیزهای دیگر هم بودند كه باعث می ­شدند این موتور جستجو بتواند میلیون­ها نتیجه احتمالی را رتبه­ بندی كرده و مهم­ترین آن­ها را درصدر قرار دهد.

جستجوی شبكه یك فرآیند چند بخشی است. اولین كاری كه گوگل انجام می­ دهد، این است كه در شبكه حركت می­ كند و محتوای همه سایت­های دردسترس را جمع­ آوری می­ كند. این اطلاعات سپس بر اساس كلماتشان طبقه­ بندی می­ شوند. به­ اینترتیب می­ توان سایت­ها را بر اساس محتوایشان پیدا كرد. در این میان ماهرانه­ ترین بخش فرایند رتبه­ دهی و تعیین بالاترین مورد لیست است. این­جاست كه پای علائم مفهومی به میان می­ آید. گرچه تمامی موتورهای جستجوی دیگر هم از این علائم استفاده می­ كنند، اما هیچ­كدامشان موفق نشده ­اند به همان مهارت گوگل كار را پیش ببرند.

یكی از علائمی كه گوگل از آن­ها استفاده می­ كند، همان رتبه­ بندی صفحات است. دیگر تكنیك كلیدی نیز هایپر لینك­ها هستند. درنتیجه وقتی شما یك جستجو انجام می­ دهید، صفحه مناسب شما برایتان آورده می­ شود. این صفحه حتی ممكن است حاوی كلماتی كه شما به دنبالش بوده­ اید نیز نباشد. تازگی و به­ روز بودن و ب­سایت نیز یك علامت برای جستجوی گوگل است. گاهی اوقات یك صفحه جوان بسیار با ارزش­تر از یك صفحه قدیمی خواهد بود. گوگل علاوه بر این از موقعیت جغرافیایی كاربر خود نیز برای تعیین لیست نتایجش استفاده می­ كند.

مهندسان ساختمان ۴۳ گوگل از دموكراسی بخصوصی نیز برای رتبه­ بندی نتایج جستجو استفاده می­ كنند. آن­ها این كار را با استفاده از میلیون­ها كاربر خود انجام می­ دهند. به عبارت دیگر اطلاعاتی كه افراد در موقع جستجو تولید می­ كنند، نتایجی كه رویشان كلیك می­ كنند و یا كلماتی را كه جایگزین كلمات كلیدی قبلی خود می­ كنند به همراه موقعیت جغرافیایشان باعث می­ شود كه یك لیست جستجوی موفق برای كاربر تولید شود.

با این­ وجود باز هم گوگل در سال ۲۰۰۱ در الگوریتم خود یك تجدیدنظر اساسی كرد. این كار باعث شد كه مثلا سیستم جدید بتواند بین صفحات تجاری و غیرتجاری تفاوت قائل شود و نتایج بهتر و دسته­ بندی شده ­تری را ارائه دهد.

گوگل كار جالب دیگری نیز برای ارتقای خود انجام داد. این شركت هرساله یك بسیج عمومی داخلی دارد كه نام آن را “ایده­های جستجوی دیوانه­ وار” گذاشته است. در واقع با این كار سعی در دست­یابی به ایده­ های زاینده دارد.

ارتش میلیاردی گوگل
گوگلی ­ها می­ گویند ما در انجام جستجو هرگز به دنبال جفت و جور كردن كلمات نیستیم، بلكه به دنبال رسیدن به معنی واقعی كلمات هستیم. گوگل برای این كار به صدها نفری وابسته است كه در سرتاسر دنیا پشت كامپیوترهایشان نشسته­ اند و نتایجی را كه برای سئوالات مختلف ارائه می ­شود، مورد قضاوت خود قرار می­ دهند. از همه مهم­تر این­كه گوگل یك ارتش ممتحن بزرگ هم دارد. میلیاردها كاربر گوگل شاید اصلا ندانند كه چه سهم بزرگی در پیشرفت این موتور جستجو دارند.

انعطاف­ پذیری و توانایی گوگل در افزودن علائم جدید و آزمودن فوری نتایجش همان چیزی است كه باعث شده است گوگل در مقابل هر رقیبی از بینگ گرفته تا فیس­بوك و توییتر مقاومت كند.